Wereldwijde VOC-activiteiten

Via de groene stippen op deze wereldbol kunt u meer te weten komen over de locaties waar de VOC actief is geweest. U activeert een projectie door de wereldbol zo te draaien dat de groene stip in het midden van het ronde kijkvenster boven de globe komt te liggen. Op het scherm rechts van de wereldbol krijgt u dan informatie

Lees meer

1. Portugees voorbeeld

De techniek van de cartografie verbetert snel als de Portugezen in de 16e eeuw steeds vaker de wereldzeeën gaan bevaren. Deze kaart is van de belangrijke Portugese kaartenmaker Bartolomeu Lasso. Hij heeft veel invloed op de kaartenmakers in de Republiek.

Lees meer

2. Varen met het oog op de havens

Op deze ‘portulaan’ (van het Latijnse woord voor haven: portus) zijn de zeekusten met havens heel duidelijk te zien. Die zijn tot het einde van de Middeleeuwen de belangrijkste bakens voor schippers. Pas in de loop van de 16e eeuw wagen schepen zich ook op de oceaan, buiten het zicht van de havens. Daarvoor hebben ze een ander type kaart

Lees meer

3. Geschikt voor zeegevechten

De VOC laat verschillende scheepstypes ontwerpen en bouwen. Maar in het begin worden bestaande scheepstypes gebruikt, zoals de pinas. De voorcompagnieën varen vaak met dit kleine schip, dat ook geschikt is voor het gevecht op zee. De VOC gebruikt ze veel en laat steeds grotere versies bouwen.

Lees meer

4. Sleutel tot de Oost

Jan Huygen van Linschoten werkt jarenlang in de Portugese stad Goa aan de westkust van India. Daar verzamelt hij veel informatie over de zee- en handelsroutes van de Portugezen. Terug in de Republiek gebruikt Van Linschoten die kennis voor zijn boek de Itinerario, ook wel ‘de Sleutel tot de Oost’ genoemd. Nog voordat deze uitgave officieel verschijnt, krijgt de vloot

Lees meer

5. Slaande ruzie

‘De Eerste Schipvaart op Oost-Indië’ verloopt niet zonder problemen. Bevelvoerder Cornelis de Houtman krijgt slaande ruzie met Gerrit van Beuningen, koopman op de vloot. Uiteindelijk wordt Van Beuningen verdacht van het opzetten van een samenzwering en aan boord in de boeien geslagen. Alle leden van de scheepsraad ondertekenen het document met de beschuldigingen tegen Van Beuningen.

Lees meer

6. De gezagsverhoudingen aan boord

‘Dom, ruw en ijdel’, zo wordt Cornelis de Houtman door tijdgenoten wel genoemd. De Amsterdamse ‘Compagnie van Verre’ kiest hem toch als bevelvoerder van de ‘Eerste schipvaart op Oost-Indië’ in 1595. De bewindhebbers stellen regels op voor de gezagsverhoudingen aan boord. Misschien heeft de reputatie van De Houtman hierbij wel een rol gespeeld.

Lees meer

7. Bantam peperstad

De stad Bantam op Java is een belangrijke plaats voor de handel tussen de Indische eilanden. Voor peper is het zelfs de belangrijkste markt. Veel Nederlandse schepen op Azië leggen daarom in deze stad aan.

Lees meer

8. Helm

Deze helm, een ‘morion’, dragen veel soldaten in de 16e en 17e eeuw. Opperkoopman Stalpaert van der Wiele is van mening dat zulke helmen een mooi ruilmiddel zijn om in Indië aan specerijen te komen.

Lees meer

9. Wapens als ruilmiddel

Mooi versierde wapens zijn vast een uitstekend ruilmiddel voor specerijen, denkt Augustijn Stalpaert van der Wiele, onderkoopman op de Banda-eilanden. Daarom vraagt hij de bewindhebbers van een van de voorcompagnieën om hem een aantal van dergelijke wapens te sturen.

Lees meer

10. Hulp van Prins Maurits

Prins Maurits, stadhouder van de Republiek, vraagt de sultan van Atjeh om Frederik de Houtman vrij te laten. Frederik is met zijn broer Cornelis in 1598 naar Azië vertrokken in opdracht van de Veersche Compagnie. In Atjeh op Sumatra wordt de vloot overvallen; Cornelis komt daarbij om het leven en Frederik wordt gevangen gezet. In ruil voor de vrijlating van

Lees meer

11. Samenwerken

Met dit document komt een einde aan de onderlinge concurrentie van de voorcompagnieën. Landsadvocaat Johan van Oldenbarnevelt heeft zich er hard voor gemaakt. In de overeenkomst spreken de voorcompagnieën af in het vervolg samen te werken in één bedrijf. De toekomst is aan de Verenigde Oost-Indische Compagnie. -> Om de route te vervolgen, loopt u naar het document in het

Lees meer